ĐI LÀM THÊM NHƯ THẾ NÀO CHO HỢP LÍ?

         Sinh viên năm nhất, năm hai - không có một chút kinh nghiệm nào để đi làm những công việc liên quan tới chuyên ngành. Chẳng có một chút kiến thức nào ngoài những kiến thức được học ở trường Đại Học nhưng chừng đó là quá ít, chẳng thể đáp ứng được công việc chuyên ngành. Nhưng muốn có tiền để trang trải cuộc sống tự lập thì phải làm thế nào? Đơn giản nhất đó là kiếm một công việc tay chân làm thêm part-time. Nhưng mà làm như thế nào cho hợp lí bây giờ nhỉ? Lương bao nhiêu thì đủ để có thể kiếm một khoản kha khá? Làm bao nhiêu thời gian để có thể vẫn đáp ứng được việc học tập?

        1. Mức lương trần quá thấp

    Hiện tại mình đang là một sinh viên năm ba, đã trải qua gần 3 năm đi làm thêm, đã từng trải qua kha khá những nghề chân tay để kiếm tiền nên mình nghĩ mình cũng đã hiểu được kha khá. Bắt đầu là mức lương trần, sinh viên năm nhất hào hứng đi làm nhưng mà làm với mức lương như thế nào là hợp lí nhỉ? Sau khi toàn thành phố Hà Nội cho phép mở lại những quán cafe, cửa hàng ăn. Đa phần những nhân viên cũ vẫn bị mắc kẹt ở dưới quê do chưa thể lên được Hà Nội hoặc nếu có lên thì cũng chẳng đi học được. Nếu như thế ở trọ ăn uống lại càng tốn kém hơn, bởi vậy nên phần lớn các cửa hàng mở lại đều thiếu hụt nhân viên trầm trọng. Nên thời điểm này các cửa hàng đăng rất nhiều bài tuyển nhân viên full-time, part-time. 

    Đăng nhiều là vậy nhưng đa phần mình nghĩ chẳng bao giờ tuyển đủ được, hoặc nếu có tuyển đủ đi chăng nữa thì nhân viên cũng chẳng thể đáp ứng gắn bó một khoảng thời gian dài 1-2 năm được. Nếu nhân viên làm 1-2 tháng rồi nghỉ ngang thì cửa hàng lại mất công tuyển người với và đào tạo người mới, hẳn như thế thì sẽ thiệt cả đôi bên, nhân viên mất đi nguồn thu nhập còn cửa hàng thì mất công và thời gian đào tạo người mới.

    Những mẩu quảng cáo tuyển dụng nhân viên part-time hiện liên tục trên Facebook của mình, mình thử click vào để xem những thông tin ở trên đó thì đa phần mọi cửa hàng cafe tuyển dụng nhân viên với mức lương trần quá thấp. Mức lương nhân viên chạy bàn cafe được đăng trên các mẩu tin tuyển dụng là 15.000đ-18.000đ/giờ. Đó thực sự là một mức lương quá thấp để đi làm, có thể chủ cửa hàng cho rằng quán cafe không gian hẹp, không có nhiều khách hàng nhưng làm nhân viên chạy bàn thì vẫn phải làm việc đủ số lượng thời gian theo ca. Không đón tiếp khách thì phải lau chùi, cọ rửa những cái máy, những dụng cụ không tên. So mức lương với khối lượng công việc thì nói đúng hơn là bóc lột sức lao động, mà nhân viên tốn một khoảng thời gian khá lớn, trong khi đó cùng thời gian đấy thì có thể tìm được một vài công việc khác mức lương trần cao hơn, một ngày làm việc có thể chênh lệch 50-100.000đ.

    Theo mình, hãy lựa chọn những công việc mới mức lương ít nhất là 20.000đ/giờ nếu làm part-time hoặc hơn, nếu dưới mức lương đó thì thật sự quá tốn thời gian đi làm mà số tiền kiếm được chẳng là bao nhiêu. Mình thấy đa phần các cửa hàng ăn thì lương nhân viên sẽ cao hơn nhân viên cà phê, đổi lại thì phải làm những công việc liên quan tới thực phẩm, dầu mỡ nhiều hơn, dù sao thì cũng đáng để bỏ thời gian ra làm mà. Trước đây mình đã từng làm việc cho công ty Golden Gate, làm part-time tại cửa hàng thịt nướng Gogi House với mức lương khởi điểm là 23.000đ/giờ, mình làm một thời gian được lên level S2 với mức lương 25.000đ/giờ. Tuy không phải là quá cao (hoặc bản thân mình thấy không cao) nhưng cũng đáng để bỏ ra một ngày làm việc.

    Hiện giờ mình đang làm thiết kế màu sơn, vẽ 3D nhà với mức lương tương tự khi làm cho Gogi nhưng đổi lại thì phải học kha khá nhiều về công cụ, với một người học CNTT như mình thì mình chỉ mất 1-2 ngày là học được đủ để đáp ứng cho công việc. Ngoài ra công việc kiếm tiền nhiều có thể kể tới như đi gia sư, hay những người học trường ngoại ngữ cũng có thể đi dịch thuật cho những trang web truyện tranh hay một vài nơi khác. Nhưng hai công việc này thì có vẻ hơi bấp bênh và tỉ lệ bị lừa khá là cao.

        2. Thời gian bỏ ra quá nhiều

    Một điều mình thấy khi đi làm part-time đấy là sinh viên quá ham kiếm tiền, bỏ ra quá nhiều thời gian cho việc đi làm thêm rồi bỏ bê việc học, mình đã từng đi làm cả tuần, nửa ngày đi học nửa ngày đi làm. Thời gian bỏ ra đi làm thêm là quá nhiều khiến mình chẳng có thời gian để ngồi vào bàn học, việc học thì đôi lúc không phải chỉ trên lớp là hiểu rõ được. Nhưng công ty, cửa hàng thì lại hạn chế số lượng nhân viên, hoặc là do họ không tuyển được, hoặc là họ cố tình không nhận nhiều người, và lượng công việc thì tất nhiên bản thân những nhân viên đi làm sẽ phải gánh vác, qua đó thời gian làm việc sẽ càng nhiều hơn. Vậy thì làm bao nhiêu thời gian là hợp lí? 

    Trước kia mình cũng đã đi làm quá nhiều, nhưng rồi kịp nhận ra, và mình đã rút ngắn khoảng thời gian xuống còn khoảng 30 tiếng/tuần. Tức là khoảng 3-4 ngày làm việc, chừng đó với người khác là đủ tiền để trang trải mọi thứ trong thời sinh viên, nếu tính ra 30 tiếng có thể kiếm được khoảng 800.000đ/tuần, bình quân khoảng 3-4 triệu/tháng. Mức tiền đó với mình là quá nhiều để chi tiêu, mình chỉ đổ xăng và thỉnh thoảng ăn sáng, không mua sắm nhiều thì mỗi tháng có thể chẳng tiêu tới 1 triệu. 

    Có thể một người ở trọ sẽ tốn kém hơn so với một người ở Hà Nội, đi lại bằng xe máy như mình. Nếu tính toán kĩ lưỡng những khoản chi tiêu như mình, bình quân một tháng mình tốn khoảng 200.000đ tiền xăng xe, 50-100.000đ tiền gửi xe hay trà đá. Một tuần mình chỉ học cùng lắm 1-2 buổi lúc 6 giờ sáng nên chỉ tốn khoảng 200.000đ tiền ăn sáng. Nếu hôm nào phải học cả ngày thì thêm khoảng 200.000đ tiền ăn trưa hoặc ăn chiều. Thỉnh thoảng 1 tuần đi uống cafe hay 1 tháng ăn nhậu khoảng 1-2 lần thì cũng chỉ mất tối đa tới 300.000đ nữa, bình quân khoảng 1 triệu/tháng là vừa đủ cho bản thân mình. Bởi vậy mình có thể rút ngắn thêm thời gian đi làm việc xuống 1 nửa tức là khoảng 15 tiếng/tuần, tương đương với 2 ngày làm việc 8 tiếng. Như vậy thời gian còn lại là quá nhiều, mình thường dành thời gian đó để tự học chuyên ngành hay đi chơi đây đó, vừa đảm bảo được tiền sinh hoạt và vừa đảm bảo mình không bao giờ thiếu thời gian học tập hay ăn uống ngủ nghỉ đủ giấc, tránh việc lên lớp quá mệt mỏi mà ngủ gà ngủ gật. 

    Tất nhiên số tiền này với mình có thể tạm chấp nhận được, nhưng ngoài ra thì còn nhiều khoản chi không tên nữa như dầu gội, sữa tắm, sữa rửa mặt hay chẳng may hôm nay cái khăn mặt, cái bàn chải bị hỏng thì khoản chi sẽ đội lên đôi chút nhưng mình nghĩ trong tầm kiểm soát khoảng 500.000đ nữa là hợp lí, có thể hơn nhưng 500.000-1.000.000đ mua đồ skin care hay đồ dùng cá nhân đổi lại dùng được trong 3-4 tháng thì mỗi tháng phụ phí chỉ tốn thêm khoảng 2-300.000đ, cũng không phải con số quá nhiều.

        3. Cắt giảm chi tiêu

    Mình nghĩ cái này quan trọng hơn cả, lên ĐH thì sẽ có nhiều mối quan hệ, có nhiều cuộc vui ngoài lúc học tập, nhưng mà mình nghĩ nên cân nhắc chắc chắn rằng điều gì là tốt nhất và xứng đáng bỏ thời gian nhất. Nếu không đi làm nhiều thì đổi lại mình chắc chắn sẽ không có những bộ quần áo mới liên tục, những bữa ăn ở những chỗ sang trọng hay mua được những món đồ lớn lên tới hàng chục triệu. Nhưng đổi lại mình có thời gian thảnh thơi hơn, mình có thời gian ngồi nhâm nhi cà phê và học ở những quán cafe nào đó cả ngày hoặc cả buổi.

    Việc tính toán lượng chi tiêu trong một tháng và cố gắng bám sát nó hết mức có thể là hợp lí với bản thân mình. Không cần phải chi li tới mức tiêu gì ở đâu với ai cũng phải ghi vào sổ (nếu như thế được thì cũng tốt). Nhưng tính toán tương đối khoản chi tiêu để không phải tới một lúc nào đó ngồi chống tay lên cằm tự hỏi không biết mình tiêu những cái gì mà tiền lương vừa có mấy hôm trước đã không cánh mà bay, phải vay tiền người thân bạn bè để rồi tiếp tục guồng công việc đi làm trả nợ không hồi kết.

        Keep focus, ganbarimashou!!